Gideros

Tarihi & Mimari · arkeolojik sit — Kastamonu

GiderosGideros — fotoğraf 2Gideros — fotoğraf 3

Gideros hakkında

Gideros, Karadeniz Bölgesi'nde, Kastamonu ilinin Cide ilçesi sınırları içerisinde yer almakta ve Cide ilçesi ile Bartın iline bağlı olan Kurucaşile ilçesi arasındaki karayolu üzerinde bulunan, antik Pamfilya bölgesine ait bir yerleşim ve doğal sit alanıdır. Koyun denize açıldığı ağız ancak büyükçe iki tekne genişliğindedir. Eskiden korsanların saklanma yeri olduğu söylenir. Cide yönünden ve Kurucaşile yönünden gelinerek iki ayrı koldan sahile ulaşılabilir. Sandal ile Osmanlı hamamı ve boğaz görülebilir. Küçük plajında denize girilebilir.

Etimoloji

Gideros isminin nereden geldiği kesin değildir. Kökeninin Latince veya Yunanca olduğu düşünülmekle beraber, Bilge Umar'ın önerisine göre Luvicedir. İsim, Strabon’un verdiği bilgilere göre Phrixus’un oğlu Kytoros’tan gelmektedir. Eustathius, Kytoros isminin Kytorieus, Kytorites ve Kytorios şeklinde evrildiğinden, kendi zamanında ise Kydoron olarak anıldığına dikkat çeker.

Arkeolojik yüzey araştırmaları

Cide’de 2009-2011 yılları arasında Leiden ve Glasgow Üniversiteleri tarafından “Cide Archeological Project” adı altında yüzey araştırmaları yapılmıştır. Bu yüzey araştırmasının açıklanmış sonuçlarından anlaşıldığı kadarıyla, Gideros'ta bulunan Çadır İni ve Ballıcı İni mağaralarında Orta Kalkolitik'e ait çanak çömlek parçaları; Gideros Mağarası 1 olarak adlandırılan mağarada Bizans dönemine ait çanak çömlek ve mabet kalıntıları; Gideros Kalesi etrafında bir kısmı yıkılmış yapılar ve surlar ile Bizans dönemine ait çanak çömlek; Gideros Köyünde Roma-Bizans dönemine ait duvar kalıntıları; Filyos Mağarasında Erken Tunç Çağına ait çanak çömlek keşfedilmiştir. Ayrıca Demir Çağı ve Helenistik Devre ait yapı ve kalıntılar da keşfedilmiştir.

Roma öncesi

İlyada Destanında Kytoros kentinde Truva Savaşı esnasında Enetlerin yaşadığı ve bu halkın savaşa katıldığı anlatılır. Bölge, içinde sayıldığı Paflagonya bölgesiyle paralel olarak MÖ. 7. yüzyılda Kimmer istilasına uğrar. Daha sonra sırasıyla Lidya, Pers, İskender ve Pontus İmparatorluklarına bağlı hale gelir.

Roma-Bizans devri

Bölge, MÖ. yaklaşık 60'larda Roma hakimiyeti altına girdi. Kytoros'un bazı antikçağ kaynaklarında Sinope'ye bağlı olduğundan, Helen ya da Miken kolonisi kolonisi olduğu anlatılır. Ayrıca "polis" olduğundan da bahsedilir.

Cytorus

Cytorus (Grekçe: Κύτωρος, Kytoros; ayrıca Cytorum, Κύτωρον, Kytoron ve Κύτωρις), Küçük Asya'nın Karadeniz kıyısında yer alan bir Yunan şehriydi. Homeros'un da andığı Cytorus, günümüzde Gideros adıyla varlığını sürdürmektedir. Bu isim hem Karadeniz'de bir koyu hem de Kastamonu'nun Cide ilçesine bağlı Kalafat köyünün bir mahallesini ifade eder. Gideros, Cide kasabasının 12 km batısında ve Kurucaşile'nin 15 km doğusunda yer alır. Hatta Cide isminin kökeninin de Cytorus olabileceği düşünülmektedir.

Mitolojik Köken ve Tarihî Kaynaklar

Efsaneye göre, Ephorus ve Bizanslı Stefanos'a göre şehrin kurucusu, Phrixus'un oğlu Cytiorus'tur. Homeros, İlyada'nın 2. Kitabı'nda Troya savaş düzenini anlatırken Cytorus ve Sesamon'u (bugünkü Amasra) Parthenius Nehri (günümüzde Bartın Çayı) çevresindeki Paflagonya yerleşimleri arasında sayar. Strabon ise Amastris (Amasra) şehrinin Cytorus, Sesamon ve iki diğer yerleşimin birleşmesiyle kurulduğunu yazar. Ayrıca Cytorus'un Sinope'nin (Sinop) bir ticaret merkezi olduğunu ve şimşir ağacı kaynağı olarak ünlü olduğunu belirtir. Strabon, şehrin adını Phrixus'un oğlu ve bir Argonot olan Cytorus'tan aldığını aktarır.

Edebiyat ve Coğrafya

Rodoslu Apollonius, Argonautika'da Argo gemisinin yolculuğunu anlatırken Cytorus'tan ve çevresindeki yerlerden bahseder. Ancak Strabon'un aksine, Cytorus'u Phrixus'un oğlu olarak anmaz. Apollonius, Cytorus'un bugünkü Gideros Koyu'nun bulunduğu bölgede, Bartın Çayı ile Sinop arasında yer aldığını ima eder. Apollonius, Cytorus için "ağaçlıklı" sıfatını kullanarak Strabon'un andığı şimşir ağaçlarına gönderme yapar. Romalı şair Catullus, Carmina'sında "Şimşirlerle kaplı Cytorus" diye seslenirken, Vergilius ise Georgica'de "Şimşirli Cytorus'un dalgalı tepelerini görmek isterdim" der. Homeros yorumcusu Selanikli Eustathius, "Cytorus'a şimşir taşımak" deyimini "Newcastle'a kömür taşımak" anlamında bir gereksizlik örneği olarak aktarır.

Gideros — Location and Getting There

Gideros — directions (Google Maps)

Frequently Asked Questions

Gideros nerede?

Gideros, Kastamonu sınırlarında yer alan bir antik kenttir. Sayfadaki haritadan kesin konumu görebilir ve yol tarifi alabilirsiniz.

Gideros yakınında kamp yapılabilir mi?

Evet. Gideros çevresinde 50 km içinde 23 kamp alanı bulunuyor. En yakını Gideros Camping Kamp Alanı, yaklaşık 0 km mesafede.

Gideros'a en yakın kamp alanı hangisi?

Gideros Camping Kamp Alanı, Gideros'a yaklaşık 0 km uzaklıkta. Sayfadaki 'Yakındaki kamp alanları' bölümünden diğer seçenekleri görebilirsiniz.

Gideros'a nasıl gidilir?

Sayfadaki 'Yol Tarifi Al' düğmesi bulunduğunuz konumdan Gideros'a Google Haritalar üzerinden rota açar.

Gideros yakınındaki kamp alanları

Gezilecek Yerler · Camping guide for Türkiye

Ansiklopedik metin Vikipedi kaynaklıdır (CC BY-SA 4.0). Fotoğraflar Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0, CC BY-SA 3.0). Yakındaki kamp alanları ve mesafeler Kampline verisidir.