Soli

Tarihi & Mimari · arkeolojik sit — Mersin

SoliSoli — fotoğraf 2Soli — fotoğraf 3Soli — fotoğraf 4Soli — fotoğraf 5

Soli hakkında

Soli (Grekçe: Σόλοι), Soloi, Solipolis ve Pompeiopolis olarak da bilinir), Mersin'in Mezitli ilçesinin Viranşehir mahallesinde hemen sahilde bulunan antik bir kenttir. Antik çağlarda Kilikya Bölgesi olarak adlandırılan bölgede, Dağlık ve Ovalık Kilikya olarak adlandırılan bölümlerin tam ortasında yer alır.

Yerleşim

Soli antik kent öreni deniz kıyısına yakın geniş bir sit alanıdır ve Mersin kent dokusu içerisinde yer almaktadır. Mezitli merkez belediyesinin Viranşehir semtindedir.

Neolitik

Arkeolojik kanıtlar, 9 km kuzeydoğusundaki Yumuktepe höyüğünde MÖ 7000 gibi erken bir tarihte bölgede bir insan varlığına işaret etmektedir.

Geç Bronz Çağı

Soli'de bilinen ilk Luvi yerleşimleri ve tahkimatları MÖ 15. yüzyıla tarihlenmektedir ve şehir o tarihten itibaren aktif bir liman olmuştur. Soli, Kizzuwatna Krallığı'nın liman kenti olarak işlev görmüş olabilir, ancak bu tartışmalıdır. Bölge, MÖ 14.-13. yüzyıllar arasında Hitit İmparatorluğu'nun kontrolü altındaydı ve ele geçen Miken bronzları ve seramikleri, Ege ile de ticaret yapıldığını gösteriyor. Bronz Çağı'nın bitişinin ardından Miken Uygarlığı ve Hitit İmparatorluğu çöktü. Kilikya'daki Hitit hegemonyası da son buldu ve Soli, Deniz Kavimleri'nin saldırısına maruz kalmış olabilir. MÖ 1200 - MÖ 800 arası yaşanan karanlık dönemde, Anadolu'da kuraklık, kıtlık ve salgın hastalıklar egemen oldu. Arkeolojik çalışmalar, bu "yıkım katmanı"nın yanmış ve kırılmış çanak çömleklerle doldurulduğunu ve bunu insan yerleşiminde bir boşluğun takip ettiğini göstermektedir.

Arkaik Dönem

Akhalar, Rodoslu koloniciler, Fenike, Asur, Kıbrıs ve İyonya denizcileri MÖ 700 ile 690 yılları arasında Soli'de kalıcı bir insan varlığını yeniden tesis ettiler. Soli kenti MÖ 700 yılları civarında Rodos adasından gelen Dorlar tarafından kuruldu. Kent adı Güneş anlamına gelir. Dorlar Güneş tanrısına taptıklarından muhtemelen kent adı da dini inanç ile ilgiliydi.

Pers Dönemi

Ancak Soli Rodos ilişkisi sürekli olmadı ve kent büyük ölçüde özerk olarak kısa zamanda Anadolu'nun Akdeniz sahilindeki en işlek limanlarından biri oldu. Kimi kayıtlara göre, Yunanistan'daki Attica Delos ittifakına üyeydi. Ama, Pers savaşları sonrasında, MÖ 449 yılında Persler'e bırakıldı. Ancak Pers egemenliği döneminde de kentin özerkliği korundu. Kilikya, Büyük Kiros'un hükümdarlığından sonra Ahameniş İmparatorluğu'nun vasal devleti ve satraplığı haline geldi ve Perslere birçok askeri seferde yardım etti.

Helenistik Dönem

Kent, MÖ 333 yılında Büyük İskender (MÖ 356-323) tarafından Makedonya imparatorluğuna, İskender'in ölümünden (MÖ 323) sonra ise, I. Ptolemaios'un kontrolüne geçti ve I. Demetrios Poliorketes tarafından başarısız bir şekilde saldırıya uğradı. Kilikya, Beşinci Suriye Savaşı'nın (MÖ 197) sonuna kadar İskender'in halefleri arasında el değiştirdi; bu noktada Soli, Selefkî İmparatorluğu'nun elindeydi. Helenistik Dönem boyunca şehir, kendi parasını basıp büyük ölçüde kendi işlerini yürüterek önemli bir yerel özerklik kazandı. Güçlü bir donanması olan Selefki İmparatorluğu döneminde kent liman olarak gelişimini sürdürdü. Fakat Selevki İmparatorluğunun zayıflama döneminde kent istikrarsızlıklar yaşadı ve sık sık el değiştirdi. Hatta MÖ 83'te Ermeni imparatoru II. Tigran tarafından yakılıp yıkıldı ve şehrin vatandaşları Ermeni İmparatorluğu'nun yeni başkenti olarak kurulan Tigranakert'e götürüldü.

Roma Dönemi

Selevki imparatorluğu'nun yıkılışından sonra, Anadolu'nun bütün Güney kıyıları korsan barınağı olmuştu. Kilikya korsanları Roma'ya kadar uzayan seferler yapıyorlardı. Roma İmparatoru Jül Sezar (MÖ 110-44) hem korsan barınaklarını ortadan kaldırmak, hem de kendisine rakip gördüğü Pompey'i (MÖ 106-48) başkentten uzaklaştırmak için korsanlara karşı büyük bir sefer düzenledi ve komutanlığa atanan Pompey'e sadece denizde değil, kıyı bölgelerinde de büyük yetkiler veren bir yasa olan Gabinian Hukuku'nun (Lex Gabinia de piratis persequendis) Roma senatosu tarafından çıkartılmasını sağladı. (Asıl adı Gnaeus Pompeius Magnus olan Pompey Sezar'la birlikte gayriresmî 1. triumvirliğin üyesiydi ve Roma'da pek çok taraftarı vardı.) Pompey bugünkü Mersin ili sahillerinde yaptığı bir sefer sonunda bütün korsan barınaklarını yok etti. Ancak Pompey teslim olan korsanlara anlayışlı davranarak MÖ 64'te Soli'yi affa uğramış korsanların kenti ilan etti. Yıkılmış kenti onarttı ve kente o zamanki geleneklere göre kendi adını verdi. Kent o zamandan sonra Pompeipolis olarak bilindi. (Yine aynı yıllarda Pompey tarafından Kastamonu, Taşköprü yakınlardaki Paphlagonia bölgesinde kurulan Pompeiopolis ile karıştırılmamalıdır.) Liman, Roma betonu ile iyileştirildi ve genişletildi, yeni surlar, tiyatro ve hamamlar inşa edildi. Liman MS 130 yılında Antoninus Pius'un himayesi altında yeniden yenilendi (gerçi proje Hadrianus tarafından başlatılmış olabilir) ve liman şehri Roma yönetimi altında gelişti. MS 260 baharında Valerianus'u Edessa'da mağlup eden Sasani Kralı I. Şapur, Kilikya'yı işgal etti ve Soli-Pompeiopolis'i kuşattı ancak ele geçiremedi. Soli-Pompeiopolis MS 300 civarında bir piskoposluk haline geldi. Soli Bizans İmparatorluğu döneminde de işlek bir limandı. Ancak MS 528 yılında kent tarihe Büyük Antakya depremi olarak geçen ve çok şiddetli olduğu anlaşılan bir deprem sonunda büyük ölçüde yıkıldı. Gerçi onarılmağa çalışıldı. Ama bir yüzyıl sonra Doğu Akdeniz kıyılarının Arap imparatorluğunun eline geçmesi limanın önemini azalttı. Kent daha sonra terk edildi.

Soli — Konum ve Ulaşım

Soli — yol tarifi (Google Haritalar)

Sık Sorulan Sorular

Soli nerede?

Soli, Mezitli, Mersin sınırlarında yer alan bir antik kenttir. Sayfadaki haritadan kesin konumu görebilir ve yol tarifi alabilirsiniz.

Soli yakınında kamp yapılabilir mi?

Evet. Soli çevresinde 50 km içinde 43 kamp alanı bulunuyor. En yakını Ufuk Sitesi, yaklaşık 1 km mesafede.

Soli'ye en yakın kamp alanı hangisi?

Ufuk Sitesi, Soli'ye yaklaşık 1 km uzaklıkta. Sayfadaki 'Yakındaki kamp alanları' bölümünden diğer seçenekleri görebilirsiniz.

Soli rakımı kaç metre?

Soli yaklaşık 10 metre rakımda bulunur.

Soli'ye nasıl gidilir?

Sayfadaki 'Yol Tarifi Al' düğmesi bulunduğunuz konumdan Soli'ye Google Haritalar üzerinden rota açar.

Soli yakınındaki kamp alanları

Gezilecek Yerler · Türkiye kamp alanları rehberi

Ansiklopedik metin Vikipedi kaynaklıdır (CC BY-SA 4.0). Fotoğraflar Wikimedia Commons (CC BY 4.0, Public domain, CC BY-SA 4.0). Yakındaki kamp alanları ve mesafeler Kampline verisidir.