Kaunos

Tarihi & Mimari · arkeolojik sit — Muğla

KaunosKaunos — fotoğraf 2Kaunos — fotoğraf 3Kaunos — fotoğraf 4Kaunos — fotoğraf 5

Kaunos hakkında

Kaunos (Karca: Kbid; Likçe: Khbide; Grekçe: Καῦνος; Latince: Caunus) Antik Anadolu'nun Karya bölgesinde yer alan antik bir kenttir. Muğla'nın Köyceğiz ilçesine bağlı Çandır Mahallesi sınırları içerisinde yer alır. Kaunos Kaya Mezarları en rahat Muğla'nın Ortaca ilçesine bağlı Dalyan mahallesinden görülmektedir. Kent, Kalbis (Calbys-Dalyan Çayı) akarsuyunun etrafından geçtiği dağlık tepenin yamacında kurulmuştur. Döneminde bir liman kenti olan şehir, Dalyan Deltası'nın oluşması nedeniyle bugün deniz kıyısından uzaklaşmıştır.

Yerleşim Özellikleri ve toplum

Dalyan Çayı'nın Çandır tarafında bulunan kent bir mitosa göre Miletos'un ikiz çocuklarından biri olan Kaunos tarafından Karya - Likya sınırında kurulmuştur. Sınır kenti olmanın olanaklarından yararlanmışlardır. Günümüzde Gökova'dan Fethiye'ye kadar uzanan bir alanda mimari, ticari ve siyasi etkileri görülmektedir. Antik Çağ'da bir liman ve ticaret kenti olan Kaunos günümüzde su kıyısından (Sülüklü Gölet) biraz daha içeride kalmıştır. Kentin Dalyan'a bakan dağ yamacında yapılmış kökeni Urartulara dayanan kaya oyma mezarları kendine has mühendislik ve tarzıyla dikkat çeker. Diğer taraftan kenti koruyan yaklaşık 3 km uzunluğundaki sur duvarları olmak üzere, stoa, agora, çeşme, hamam, tiyatro ve ruhani toplanma yeri kalıntıları Kaunos'un antik dönemde oldukça gelişmiş bir kent yaşamı olduğunu göstermektedir. Hititler dönemine kadar uzanan nadir uygarlıklardan biri olan Likya'nın önemli kentlerinden biri olan Kaonos'un ticaret kenti olduğu bilinse de toplum yaşamının köleci olup olmadığı tam bilinmemektedir. Ancak Perslerin Anadoluyu ele geçirme sürecinde pasif savunmayla teslim olmamayı tercih ettikleri hikâyesi dikkati çekmektedir. Farklı uygarlık ve hükümranlık süreçlerinde Kaunos MS 6. yüzyıl sonlarına değin yerleşim görmüştür. Ancak Yukarı Akropol sonraki dönemlerde de kullanılmışsa da, bu yerleşim fazla uzun süreli olmamıştır. Kaunos'luların bölge ekosistemini çok daha verimli değerlendirdikleri ve gelişkin bir doğa mimarisi anlayışıyla güneşe, rüzgara, soğuğa ve sıcağa uyumlu yapılar çıkarabildikleri bugün bile hala gözlemlenebilir. Kaunos yerleşkesine Dalyan'dan su taşıtlarıyla (kano, sandal, tur tekneleri) kanalı geçerek rahatlıkla gidilmektedir.

Antik Sikkeleri

Antik kentte darb edilmiş olan antik sikkeler ön yüzlerde kanatlı Tanrı [İris] figürü veya kanatlı kadın figürü arka yüzde Baitylos taşı görülmektedir. Baitylos Yunanca da kutsal taş veya sütun anlamına gelir. Antik kentte ilk dönem darbedilen antik sikkeler üzerinde KB harfleri görülmektedir. K ve B harfleri Kaunos [Καῦνος] antik kentinin ilk ismi olan KBID isminin ilk iki harfidir. Yine aynı şekilde antik kentte darb edilen Antik Sikkeler üzerinde Δ - Γ harfleri görülmektedir. Karya dilinde Δ - Γ harflerinin karşılığı KB [KBID] harfleridir. Farklı darb olarak antik kentin isminin ters Δ [K] işareti olarak darbedilmiş olduğunu görebiliriz. Kaunos'taki gibi Baitylos taşları genellikle göktaşlarıydı ve bu nedenle Tanrılar tarafından gönderilmişti ve saygı gösterilmesi gerekiyordu. Antik kentin darb etmiş olduğu antik sikkelerin ön yüzlerinde görülen İris, gökkuşağının tanrıçası ve Hera'nın habercisiydi, gökkuşağı yer ile göğü birbirine bağlıyor gibi göründüğü için muhtemelen iki rol bir aradaydı ve bu nedenle antik sikkelerde görünmesi için çok uygun bir tanrıydı. Yukarıdan fiziksel bir mesaj almış şehirdir.

Mitoloji

Herodotos'a göre Kaunoslular Karya'nın yerli halkındandı ama kendilerini Giritli sayıyorlardı. Coğrafyacı Strabon da Kaunos'un tersanesinin ve ağzı kapanabilen bir limanının bulunduğunu yazar. Kenti, kendisine aşık kız kardeşinden uzak durmaya çalışan Miletos'un oğlu Kaunos'un kurduğu öyküsü anlatılır. Kız kardeşi ona duygularını anlatan bir aşk mektubu yazdığında, Kaunos takipçileriyle birlikte başka bir yere yerleşmek için kaçmaya karar verir. İkiz kız kardeşi kederden çılgına döner, onu aramaya başlar ve intihar etmeye çalışır. Mitolojiye göre, Dalyan (Calbys) Nehri'nin Byblis'in gözyaşlarından oluştuğunu söylenir. Dalyan'dan da görülebilen kaya mezarları ise MÖ 4. yüzyılda yapılmıştır. Antik kentin daha sonraları Roma Dönemi'nde de kullanıldığı Roma hamamı gibi kalıntılardan anlaşılmaktadır. Lykia tipi mezarların içinde ölülerin üzerine yatırıldığı üç taş yatak bulunmaktadır.

Tarihçe

Kaunos arkeolojik sahasındaki en eski buluntu, MÖ 9. yüzyıla veya daha öncesine tarihlenen bir Proto-Geometrik amforanın boyun kısmıdır. Şehir surlarının batı kapısında bulunan bir heykel, ithal Attik seramik parçaları ve güney-güneydoğuya bakan şehir surları, MÖ 6. yüzyılda yerleşim olduğunu göstermektedir. Ancak, Kaunos'taki mimari buluntuların hiçbiri MÖ 4. yüzyıldan daha eskiye dayanmamaktadır.

Birinci Pers Egemenliği

Kaunos'tan ilk kez Herodotus'un "Herodot Tarihi" adlı kitabında bahsedilmektedir. Herodotus, MÖ 546'daki Pers istilası sırasında Pers generali Harpagus'un Likyalılara, Karyalılara ve Kaunoslulara karşı yürüdüğünü anlatır. Herodotus, Kaunosluların Harpagus'un saldırılarına şiddetle karşı koyduğunu ancak sonunda yenildiklerini yazar. Kaunosluların kendilerinin Girit kökenli olduklarını söylemelerine rağmen, Herodotus bu fikre katılmamıştır. Kendi Karya dili ile Kaunosluların dili arasındaki benzerlik nedeniyle, Kaunosluların bölgenin asıl sakinleri olmasının çok daha muhtemel olduğunu düşünmüştür. Ayrıca, Kaunosluların yaşam tarzları ile komşuları Karyalılar ve Lidyalıların yaşam tarzları arasında büyük farklılıklar olduğunu eklemiştir. En belirgin farklılıklardan biri, sosyal içki alışkanlıklarıydı. Köylülerin (erkekler, kadınlar ve çocuklar dâhil) iyi bir kadeh şarap eşliğinde bir araya gelmesi yaygın bir uygulamaydı. Herodotus, Kaunos'un İyon Ayaklanması'na (MÖ 499–494) katıldığından bahseder. Burada, MÖ 400 civarına tarihlenen ve 1996'da bulunan çift dilli (Yunanca ve Karyaca) bir yazıt da dahil olmak üzere Karya dilinde bazı önemli yazıtlar bulunmuştur. Bu yazıtlar, Karya alfabesinin deşifre edilmesine yardımcı olmuştur.

Yunan Etkileri

İkinci Pers Savaşı'nda I. Serhas'ın yenilgiye uğratılmasından ve Perslerin batı Anadolu kıyısından yavaş yavaş çekilmesinden sonra, Kaunos Delos Birliği'ne katıldı. Başlangıçta sadece 1 talent vergi ödemek zorunda kalmışlardı, ancak bu miktar MÖ 425'te 10 katına çıkarıldı. Bu durum, o zamana kadar şehrin gelişen bir liman haline geldiğini göstermektedir. Bu gelişme, muhtemelen artan tarımsal faaliyetler ve tuz, tuzlanmış balık, köle, çam reçinesi ve siyah mastik (tekne yapımı ve onarımında kullanılan katranın ham maddesi) ile kuru incir gibi Kaunos'a özgü ihraç ürünlerine olan talepten kaynaklanıyordu. MÖ 5. ve 4. yüzyıllarda, Helenistik etkinin artması nedeniyle şehir, antik adı Kbid yerine alternatif olarak Kaunos adını kullanmaya başladı. Şehrin kuruluş efsanesi de muhtemelen bu döneme aittir.

İkinci Pers Egemenliği

MÖ 387'deki Antalkidas Barışı'ndan sonra Kaunos tekrar Pers egemenliğine girdi. Kaunos'un Pers yöneticileri tarafından Karya eyaletine eklenip ilhak edildiği bu dönemde şehirde köklü değişiklikler yapıldı. Bu durum özellikle satrap Mausolos'un (MÖ 377-353) saltanatı sırasında belirginleşti. Şehir büyütüldü, teraslar şeklinde düzenlendi ve geniş bir alana surlar inşa edildi. Şehir, zamanla bir agora ve Yunan tanrılarına adanmış tapınaklarla Helen karakteri kazandı. MÖ 334'teki Büyük İskender'in seferi, şehri Makedon İmparatorluğu'nun yönetimine soktu.

Kaunos — ziyaret bilgisi

Kaunos — Расположение и как добраться

Kaunos — маршрут (Google Карты)

Частые вопросы

Kaunos nerede?

Kaunos, Köyceğiz, Muğla sınırlarında yer alan bir antik kenttir. Sayfadaki haritadan kesin konumu görebilir ve yol tarifi alabilirsiniz.

Kaunos yakınında kamp yapılabilir mi?

Evet. Kaunos çevresinde 50 km içinde 206 kamp alanı bulunuyor. En yakını Kamp Lotus, yaklaşık 2 km mesafede.

Kaunos'a en yakın kamp alanı hangisi?

Kamp Lotus, Kaunos'a yaklaşık 2 km uzaklıkta. Sayfadaki 'Yakındaki kamp alanları' bölümünden diğer seçenekleri görebilirsiniz.

Kaunos koruma altında mı?

Kaunos, Dünya Mirası Geçici Listesi statüsündedir.

Kaunos'a nasıl gidilir?

Sayfadaki 'Yol Tarifi Al' düğmesi bulunduğunuz konumdan Kaunos'a Google Haritalar üzerinden rota açar.

Kaunos yakınındaki kamp alanları

Gezilecek Yerler · Справочник кемпингов Турции

Ansiklopedik metin Vikipedi kaynaklıdır (CC BY-SA 4.0). Fotoğraflar Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0, CC BY 3.0, CC BY 2.5, CC BY-SA 4.0). Ziyaret bilgisi kaynağı: Kültür ve Turizm Bakanlığı. Yakındaki kamp alanları ve mesafeler Kampline verisidir.