Tarihi & Mimari · arkeolojik sit — Aydın




Nysa, Nisa (Grekçe: Νύσα veya Νύσσα) veya Menderes Nysası, Aydın ilinin Sultanhisar ilçesi sınırlarında yer alan bir antik kent örenidir. Tarihi MÖ 3. yüzyıla kadar uzanmaktadır. Menderes Nehri’nin kuzeyinde, nehrin oluşturduğu bereketli havzada, Cevizli – Aydın (Messogis) dağlarının güneyindeki korunaklı yamaçta kurulmuş olan Nysa, Roma İmparatorluk Dönemi’nde Asia Eyaleti’nin önemli kentleri arasında yer alır.
Karia kentlerindendir. Antik kentin kuruluşu ile ilgili farklı bilgiler bulunmaktadır. Antik dönem tarihçisi ‘Stephanus’ MÖ 3. yüzyılda Seleukos'un oğlu I. Antiokhos Soter tarafından eşi adına şehri kurdurduğu bazı kaynaklarda gösterse de, Kent ile ilgili en önemli bilgileri yaşamının büyük bölümünü Nysa'da geçiren ünlü Coğrafyacı Strabon'dan almaktadır. Strabon devrin en önemli eğitim merkezlerinden biri Nysa'da eğitim görmüştür. Kent özellikle Roma İmparatorluk egemenliği altındayken kültürel alanda önemli bir noktaya ulaşmıştır.
Strabon, kentin iki bölümden oluştuğunu anlatmaktadır. Şehri ikiye bölen sel yatağının batısında gymnasion yer almaktadır. Kuzeyde Bizans yapı kalıntısı ve kütüphane yer almaktadır. Kütüphanenin kuzeyinde ise sahne binasında görülen kabartmalarıyla ayrı bir öneme sahip olan tiyatro bulunmaktadır. Sel yatağının doğusunda ise agora, bouleuterion ve hamam yer alıyor. Şehrin nekropolü batıda kutsal alan olan Akharaka (Salavatlı) yolu üzerinde bulunmaktadır. Çok dik bir boğazın iki yanında kurulmuş binalar, sokaklar ve meydanlar tonozlu altyapılarla desteklenmiş köprü ile birbirine bağlanmıştır. Roma döneminde binalara ilaveler yapılarak tonozlarla desteklenmiştir. MÖ 1.Yüzyılda yapıldığı düşünülen Antik Tiyatro sahne alanı yaklaşık 27 metre genişliktedir.
Nysa Tekkecik Dere vadisi üzerine kurulmuş çift yakalı bir kenttir. Roma İmparatorluk Döneminde kentin iki yakasını birleştiren 3 köprünün yanı sıra antik tiyatronun güney ve güneydoğusundaki alanda, dere yatağına bir tünel inşa edilmiştir. Nysa'nın her iki yakası arasındaki geçişi sağlayan köprüler ile uzunluğu 100 metreyi bulan tünel, Nysa'daki Roma Mimarisi ve Mühendisliğinin güzel örnekleridir.
Dionysos'un Kenti Nysa: Mitolojide Hermes, çocuk Dionysos'u büyütmesi için Nysa Dağının perilerine emanet etmiştir. Nysa'lılar inşa ettikleri tiyatronun sahne binasının podyum frizlerinde, Nysa tanrısı olan Dionysos'un yaşamından kesitlere yer vermişler.
1907'de Alman W. von Diest tarafından başlatılan kazılar, Kurtuluş Savaşı sırasında, 1921-1922'de bölgeyi işgal eden Yunan ekipler tarafından Konstantinos Kourouniotis başkanlığında yürütülmüştür. Daha sonra bölgede uzun bir süre çalışma yapılmamıştır. 1960'larda İzmir Müzesi, 1980'li yıllarda Aydın Müzesi, 1990-2010 yılları arasında Ankara Üniversitesi'nden Prof. Dr. Vedat İdil başkanlığında, Prof Dr. Musa Kadıoğlu'nun başkan yardımcılığında yürütülen kazı ve restorasyon çalışmaları ile Kent'in bir bölümü gün yüzüne çıkarılmıştır. 2012 yılından itibaren Ankara Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. S. Hakan Öztaner'in başkanlığındaki ekip tarafından yürütülen kazı ve restorasyon çalışmaları, Kültür ve Turizm Bakanlığı izin ve desteği ile günümüzde de devam etmektedir.
2008 yılı Nysa kazı ve restorasyon çalışmaları 15 Temmuz – 21 Eylül tarihlerinde sürdürülmüştür. Bu çalışmalar antik kentin agora'sında, meclis binasında (bouleuterİon), stadion'unda ve gymnasium'unda yapılmıştır. Ayrıca cadde-sokak sisteminin tespiti için yapılan kazı çalışmaları ile tiyatro'da, agora'da ve meclis binası'nda restorasyon çalışmaları devam etmiştir (Plan. 1)1. 2008 yılında bu çalışmalara yerli ve yabancı olmak üzere üç ekip katılmıştır.
Nysa Agora'sında kazı çalışmaları kuzey portiko'da iki alanda gerçekleştirilmiştir. İlk olarak 2007 kazı sezonunda basamak hâlinde bırakılan 1 No.lu dükkândaki geç dönem tabanları kaldırılarak söz konusu tabanlar altında ele geçirilen arkeolojik eserlerle geç dönem tabanlarını tarihleme yoluna gidilmiştir. Ayrıca 2007 yılında ortaya çıkarılan 3 ve 4 No.lu dükkânların güneyinde kuzey portiko orta sütun aksının bulunabilmesi için S3 olarak adlandırılan yeni bir açma açılmıştır.
Nysa, Sultanhisar, Aydın sınırlarında yer alan bir antik kenttir. Sayfadaki haritadan kesin konumu görebilir ve yol tarifi alabilirsiniz.
Evet. Nysa çevresinde 50 km içinde 12 kamp alanı bulunuyor. En yakını Karaçakal Kutlama ve Şenlik Alanı, yaklaşık 13 km mesafede.
Karaçakal Kutlama ve Şenlik Alanı, Nysa'ya yaklaşık 13 km uzaklıkta. Sayfadaki 'Yakındaki kamp alanları' bölümünden diğer seçenekleri görebilirsiniz.
Sayfadaki 'Yol Tarifi Al' düğmesi bulunduğunuz konumdan Nysa'ya Google Haritalar üzerinden rota açar.
Gezilecek Yerler · Справочник кемпингов Турции
Ansiklopedik metin Vikipedi kaynaklıdır (CC BY-SA 4.0). Fotoğraflar Wikimedia Commons (Public domain, CC BY-SA 2.0). Ziyaret bilgisi kaynağı: Kültür ve Turizm Bakanlığı. Yakındaki kamp alanları ve mesafeler Kampline verisidir.